#

GPS III-5 | FALCON 9 B5

Görev Adı : GPS III-5

Fırlatma Zamanı :  17 Haziran 2021 19.09 |16.09 UTC

Şirket :  SpaceX

Müşteri : Amerika Uzay Kuvvetleri

Roket :  Falcon 9 Block 5

Rampa : SLC-40 – Cape Canaveral – Florida – ABD

Yük Kütlesi :  3.880 kg

Yük Amacı :  Amerika Birleşik Devletleri genelinde kullanılan GPS takımyıldızına yeni uyduyu eklemek

Yörünge :  20.180 x 20.180 km – Orta Dünya Yörüngesi (MEO)

Hava Durumu :  15 Haziran itibariyle hava %60 fırlatmaya uygun

İniş : B1062.2 – Just Read the Instructions – 647 km

Fairingler : Yeni – Hos Briarwood tarafından kurtarılacak

Bu fırlatma :  122. Falcon 9 fırlatması | B1062’nin 2. uçuşu | 2021 içinde 19. SpaceX fırlatması | 2021 içinde tüm dünyada 55. yörünge denemesi

İzle : Uzay Çağında YolculukSpaceX

Tüm Bunlar Ne Anlama Geliyor?

SpaceX, 17 Haziran 19.09’da Amerika Birleşik Devletleri Uzay Kuvvetlri için Falcon 9 ile birlikte GPS III-5 uydusunu orta dünya yörüngesine gönderecek. Falcon 9, Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonundaki SLC-40’tan fırlatılacak, 8 dakika sonra ise ilk aşama B1062 Just Read The Instructions (JRTI) drone gemisine iniş deneyecek. Eğer başarılı olursa bu Falcon 9’un 88. inişi olacak. Aynı zamanda GPS Blok III uydusunun 5. görevi olacak.

Falcon 9 Block 5, Sentinel 6 görevinde kalkış esnasında – Credit: NASA

GPS Uydu Takımyıldızı Nedir?

GPS veya Küresel Konumlandırma Sistemi, Amerika Birleşik Devletleri Uzay Kuvvetleri tarafından işletilen bir yörünge uydu takımyıldızıdır. Amerika’nın küresel navigasyon uydu sistemi olmakla beraber, coğrafi konum ve zaman için dünya çapında kapsama alanına sahiptir. Şuanda yörüngede 31 aktif GPS uydusu var ve yaklaşık iki düzine uydu daha planlanıyor.

GPS Block III Uydusu Nedir?

GPS Block III, GPS uydusunun üçüncü büyük yinelenmesidir ve Lockheed Martin tarafından tasarlanıp üretilmiştir. Her uydu 15 yıllık bir ömre sahip olacak şekilde tasarlanmış olup, muhtemelen diğer bloklar gibi planlanandan 2 kat daha fazla hizmet verecektir. GPS Block III’ün amacı, gelişmiş sinyal güvenilirliği, doğruluğu ve bütünlüğü sağlamaktır. Bu uydular 20.100 km uzaklıktan 30 ila 500 cm arasında sağlar ki bu uzaklık düşünülünce oldukça etkileyicidir. İlk GPS Block III uydusunun 2014 yılında fırlatılması planlansada da pek çok aksaklık yüzünden 2018 yılında gönderildi. 10. ve son GPS Block III uydusunun ise 2023’ün ikinci yarısına kadar gönderilmesi planlanıyor.

Fırlatılmaya hazır bir GPS Block III uydusu | Credit: Lockheed Martin

Falcon 9 Block 5 Nedir?

Falcon 9 Block 5; SpaceX’in kısmen yeniden kullanılabilir, iki aşamalı ve orta kaldırma sınıfı roketidir. Araç, yeniden kullanılabilir bir ilk aşama, harcanabilir bir ikinci aşama ve tekrar kullanılabilir yük kaplamalarına sahiptir. İlk Falcon 9 2010 yılında uçtu ve 2014 yılından bu yana hızlı, güvenli ve ucuz bir fırlatma yolu sağlıyor.

İlk Aşama

Falcon 9 ilk aşaması 9 adet Merlin 1D motoruna sahiptir. Her motor sıvı kerosen ve sıvı oksijen kullanır ve açık döngüye sahiptir. Her motor, deniz seviyesinde 845 kN itme gücü ve 285 saniyelik ateşlenme süresine sahiptir. Ayrıca fırlatma esnasında 2 motor bile kaybedilse diğer motorlar fırlatmayı devam ettirebilir.

İkinci Aşama

Falcon 9 ikinci aşaması, Falcon 9’un tek harcanabilir parçasıdır. 992 kN itme gücü ve 348 saniyelik bir yanma süresine sahip Merlin Vacuum D motoru içerir.

Yük Kaplamaları

Falcon 9’un yük kaplaması iki farklı yeniden kullanılabilir çiftten oluşur. Her iki yük kaplama yarısı, soğuk gaz iticileri ve okyanusta suya yumuşak bir şekilde dokunmak için kullanılan bir paraşüt ile donatılmıştır. SpaceX eskiden GO Ms. Tree ve GO Ms. Chief gemileri üzerindeki ağlarla yük kaplaması yakalamaya çalışırdı. Ancak 2020 yılının sonunda güvenlik riskleri ve düşük başarı oranı nedeniyle bu program iptal edilerek yerine Shelia Bordon ve Hos Briarwood getirilerek sudan toplanması kararlaştırıldı. Bu karar üzere yük kaplamalarındaki eşit aralıklı havalandırma delikleri, yük kaplamasının en üstüne taşınarak suda batma ihtimali azaltıldı.

Starlink L27 Görevinde Falcon 9 | Credit: SpaceX

Falcon 9 B1062

Bu görevde 2. defa kullanılacak Falcon 9 ilk aşaması olan B1062, ilk olarak Kasım 2021 yılında GPS III-4 görevinde kullanılmıştı. Aynı zamanda bu görev, uzay kuvvetleri için ilk defa daha önce kullanılmış aracı içeren bir görevi işaret ediyor.

GPS III-4 görevi sonrası B1062 iniş yapıyor | Credit: SpaceX

Görev Profili