#

Fermi Paradoksu

Hiç merak ettiniz mi? Evrenimizin yaşı ve büyüklüğü göz önüne alındığında içinde milyarlarca yıldız olması gerekiyor. O yıldızların da etrafında dönen milyarlarca gezegen. Bu gezegenlerin çok ufak bir miktarı yaşama elverişli olsa bu hala on milyonlarca gezegende yaşam oluşması gerekir. Bu oluşan yaşamın bir kısmının zeka ve teknolojik olarak gelişmiş olma olasılığı göz önüne alındığında, şu ana kadar dünya dışı yaşamın kanıtlarını tespit etmiş olmamız gerekirdi.
İyi de o zaman herkes nerede?

İşte tam bu soruyu 1950’de Enrico Fermi bir öğle yemeği sırasında meslektaşlarına sorduğu iddia edilir. “Herkes nerede? Galaksimizde milyarlarca yıldız var. Evrende de milyarlarca galaksi bulunur. Dolayısıyla trilyonlarca yıldız var demektir. Bunların küçük bir kısmında gezegenler olsa, bu bile muazzam sayıda gezegene eş değerdir. Eğer bu gezegenlerin küçük bir kısmında yaşam ortaya çıkmış olsa evrende milyonlarca uygarlık olması gerekir. Öyleyse neden şimdiye dek onları görmedik? Neden bizimle hala temas kurmadılar?”

Fermi bu konu hakkında oldukça fazla düşündü ve şu sonuca vardı; Eğer evrende dünya dışında akıllı yaşam varsa birçok kez ziyaret edilmiş olmamız gerekiyordu. İşte Fermi Paradoksu tam olarak budur.

Fermi Paradoksu yıllar içinde titizlikle tartışıldı ve genişletildi. Bu genişlemelerin belki de en önemlisi 1961 yılında Amerikan astronom Frank Drake’in geliştirdiği Drake Denklemi’dir.

Drake Denklemi

Frank Drake, evrendeki akıllı yaşamın olasılığına bakmanın bir yolunu aradı. Fermi’nin sorduğu soruya hesaplı bir yaklaşım sergileyerek bir denklem geliştirdi. Drake bulduğu denklemin bir cevap değil, sadece ileriki çalışmalar için kolaylık sağlayacağını söylüyordu. Denklem yıllar içinde başkaları tarafından eklenip çıkarılsa da temeller hep aynı kaldı.

Drake, denklemi 1961’de ilk formüle ettiğinde değişkenlerin tamamı tahminlerden ibaretti. Denklemdeki ötegezegenler ve diğer değişkenler hakkında daha çok şey öğrendikçe bazı değişkenler daha keskin bir odak haline geldi. Ancak daha önce de belirttiğimiz gibi bu denklem bir problemi çözmek yerine başka çalışmalar için yardımcı bir kaynak olarak kullanılıyor.

Fermi bize uzaylıların bizi birçok kez ziyaret etmiş olması gerektiğini söyler. Drake denklemi de iletişim kurabileceğimiz uygarlıkların varlığına bir olasılık ekler. Her iki fikirde de dünya dışı akıllı yaşam öyle ya da böyle var olması gerekir. O zaman neden onlardan haber alamıyoruz ya da onları göremiyoruz?

Bu sorulara çözümler üretmek bu günlerde oldukça sıradanlaştı. Ve bu çözümler aptalcadan iç karartıcıya kadar uzanıyor. Örneğin:

Yıldızlar Arası Hayvanat Bahçesi

Dünya dışı uygarlıklar var ve bizden haberdarlar ama bizimle iletişim kurmuyorlar. Çünkü biz onlar için oldukça ilkel varlıklarız. Onlar bizi tıpkı bizim hayvanat bahçesinde hayvanlara yaptığımız gibi uzak bir mesafeden gözlüyorlar ve herhangi bir şekilde temas kurmuyorlar.

En Zekisi Biziz

Dışarıda oldukça fazla yaşam var. Hatta bazıları akıllı bile, ama içlerinden en akıllısı bizleriz.

Partiye Geç Kaldık

Akıllı yaşam dünyayı çoktan ziyaret etti ama ziyaret sırasında dünyada daha yaşam oluşmamıştı.

Hiçbir Yerin Ortasında

Galaksi çoktan kolonize edildi ama biz galaksinin ıssız, ücra köşesinde yaşıyoruz ve kimseyi bulamıyoruz.

Devasa Mesafeler

Evrende oldukça fazla yaşam var ama mesafeler o kadar uzak ki daha kimse ile karşılaşamadık.

Sonsöz

Arthur C. Clarke’ın da dediği gibi evrende ya yalnızız ya da değiliz. İkisi de eşit derecede korkutucu.

Kaynakça:

https://evrimagaci.org/drake-denklemi-nedir-uzayda-zeki-medeniyet-arayisimiza-nasil-yol-gosterir-3174

https://en.wikipedia.org/wiki/Fermi_paradox

https://futurism.com/10-solutions-to-the-fermi-paradox

https://en.wikipedia.org/wiki/Drake_equation