#

OFT-2 Starliner | Atlas 5

Görev Adı :OFT-2 Starliner
Fırlatma Zamanı :4 Ağustos 2021 20.20 | 17.20 UTC
Şirket :ULA
Müşteri :Boeing
Roket :Atlas 5 N22
Rampa :SLC-41 – Cape Canaveral – Florida – Amerika
Yük Kütlesi :13.000 kg
Yük Amacı :Starliner kapsülünün ikinci yörüngesel test uçuşu
Yörünge :Alçak Dünya Yörüngesi
Hava Durumu :?
Bu görev :88. Atlas 5 Görevi
145. ULA Görevi

73. Tüm dünyada yörünge denemesi
İzle :Uzay Çağında Yolculuk – ULA
Tüm bunlar ne anlama geliyor?

Boeing tarafından geliştirilen Starliner, 4 ağustos tarihinde ikinci yörüngesel test uçuşuna hazırlanıyor. Ticari ekip programı kapsamında yaklaşık 5 milyar dolar maliyetle geliştirilen Starliner, bu test uçuşuyla birlikte insan taşımaya bir adım daha yaklaşacak. Eğer her şey yolunda giderse bu yıl kasım ayında ilk astronotları ISS’e taşıması planlanıyor.

OFT-2 Görevi Nedir?

OFT-2, Starliner’ın geliştirme süreci kapsamında yapılacak ikinci yörüngesel test uçuşu denemesidir. Görev, adını ”Orbital Flight Test”in baş harflerinden alıyor. İlk OFT görevi, 2019 yılında yapılmış ve ufak bir yazılım hatasıyla karşılaşmıştı. OFT-1 ile hemen hemen aynı hedeflere sahip OFT-2 görevi boyunca Starliner, ISS’te yaklaşık 1 hafta geçirecek. Bu 1 hafta sonunda ISS’ten ayrılacak ve karaya başarılı bir iniş deneyecek.

Eğer OFT-2 görevi başarılı olursa Starliner, kasım ayında ilk defa mürettebatlı bir şekilde uçacak.

Starliner nedir?

Starliner, uzay mekiğinin insan taşıma kapasitesinin yerini alması için başlatılan ”Ticari Ekip Programı” kapsamında seçilen 2 uzay aracından biridir. 7 kişiye kadar mürettebat taşıma kapasitesine sahipken, ISS’te 7 aya kadar kenetlenmiş halde kalabilecek şekilde tasarlanmıştır.

Starliner, temel olarak iki aşamadan oluşur: servis modülü ve mürettebat modülü. Servis modülü, Starliner’ın yaşam destek sistemleri, enerji depolama için pilleri, acil kaçış sistemi, yakıt depoları veya güneş panelleri gibi şeyleri barındırır. Bu özelliklerle beraber Starliner’ın 7 ay boyunca uzayda kalabilmesine olanak sağlar.

Mürettebat modülü ise uçuş boyunca mürettebatın içinde bulunduğu alandır. Uzay aracının kontrol sistemlerini, kenetlenme portunu yada astronotlar için koltukları barındırır. Hem fırlatma hem de iniş sırasında astronotlar için güvenli bir ortam sağlar.

Tüm bunlara ek olarak Starliner, çoğu Amerikan aracının aksine denize değil karaya inecek şekilde tasarlanmıştır. Normal bir iniş sürecinin ardından yüzeye son 1,5 km’de 6 adet hava yastığı şişirilerek daha yumuşak bir iniş sağlanır. Ayrıca bu hava yastıkları herhangi bir abort esnasında Starliner’ın deniz yüzeyinde kalmasına olanak sağlar.

Atlas 5 Nedir?

Atlas 5, Lockheed Martin tarafından tasarlanan harcanabilir bir orta kaldırma fırlatma aracıdır. 2002 ağustostaki ilk uçuştan bu yana tam bir başarısızlık olmadan 87 uçuş yaptı ve bu rakam, onu Dünya’nın en güvenilir roketlerinden biri yapıyor. Atlas 5, ilk aşamasında 1 adet rus motoru RD-180 kullanırken, ikinci aşamasında yüke göre değişen sayıda RL-10 motorunu kullanılıyor. Ayrıca yükün ağırlığına sayısı 6’ya kadar değişebilen GEM63 katı yakıtlı itici de ilk aşamada kullanılabilir.

Atlas 5 V542 versiyonu fırlatma esnasında | Credit: ULA

Atlas 5, yüke göre değişebilen çeşitli versiyonlara sahipken, Starliner görevlerinde ise özel olarak geliştirilmiş N22 versiyonları kullanılır. N22, ilk aşamasında 1 adet RD-180 ve iki adet GEM63 katı yakıtlı itici bulundururken, ikinci aşamasında iki adet RL-10 kullanılır. Ayrıca yük bir kapsül olduğu için herhangi bir yük kaplamasına ihtiyaç duyulmaz.

İlk Aşama

Atlas 5’in ilk aşaması, içinde sıvı kerosen ve sıvı oksijen bulunduran iki yakıt tankına sahiptir. İlk aşama 1 adet RD-180’e sahiptir ve bu sayede deniz seviyesinde 3.827 kN itki açığa çıkarabilir. 311 saniyelik bir ISP’ye (verimlilik) sahipken, 253 saniyeye kadar ateşlenebilir.

Katı yakıtlı iticiler

Atlas 5’in kalkış esnasında daha fazla itki alması için, ilk aşamaya yükün ağırlığına oranlı olarak artan katı yakıtlı iticiler ilk aşamaya yerleştirilebilir. Bu katı yakıtlı iticiler sayesinde Atlas 5, daha ağır bir yükü yörüngeye taşıma imkanına erişir. Atlas 5 2020 yılına kadar AJ40 katı yakıtlı iticisi kullanırken, artık daha gelişmiş bir versiyon olan GEM63 kullanıyor.

İkinci aşama

Atlas 5’in ikinci aşaması, oldukça yetenekli bir üst aşama olan Centaur’un 3. versiyonunu kullanır. Centaur V3, yükün ağırlığa göre 1 yada 2 adet RL-10 motoru kullanıyor. RL-10 motorları, yakıt olarak sıvı oksijen ve sıvı hidrojen kullanır; bu özelliklerle beraber 100 kN itki ve 451 saniyelik bir ISP’ye (verimlilik) sahiptir. İkinci aşama, 700 saniyeye kadar ateşlenebilir.