#

SpaceX’in Starship aracı 6 raptor motoruyla statik ateşleme testini başarıyla tamamladı!

SpaceX’in Texas’ta aktif olarak yürüttüğü Starship programı, geçtiğimiz gece önemli bir adımı daha tamamladı. 2022 yılının Mart ayında ilk defa yörüngeye gidecek Starship aracı S20B4’ün üst aşaması S20, ilk defa 6 raptor motoruyla statik ateşleme testini tamamladı.

Bu test, S20 için kritik aşamalardan biri olmakla beraber testte kullanılan 6 raptor motoru ”3 vakum – 3 deniz seviyesi” olarak; yani yörünge uçuşunda kullanılacak biçimde ayrılmıştı. Aynı zamanda bu program içinde ilk defa bir Starship’in tam motor konfigürasyonuna sahip bir şekilde ateşlendiği ilk an.

S20’deki bu başarılı test, programın yeni adımlara doğru ilerlemesine izin veriyor. Bu testin ardından muhtemel yeni adımlar; S20 için birkaç adet daha statik ateşleme, B4’ün yakıt tankı testi ve B4 için ilk statik ateşleme şeklinde izleyebilir.

Statik ateşleme neden önemli?

Statik ateşleme testleri roketçilik tarihi boyunca oldukça önemli yer tutan adımlardan biridir. Statik ateşleme en basit tanımıyla roketin tüm sistemlerinin kısa bir süreyle test edilmesidir. Motorlar, 1.5 ila 10 saniye arasında ateşlenerek sistemlerin nasıl çalıştığı hakkında detaylı veriler toplanır.

Statik ateşleme sonrasında gelen veriler, sistemde herhangi bir yanlış olup olmadığının anlaşılmasını sağlar. Gelen veriler sonucu araçta bir yanlış varsa düzeltilir ve ihtiyaca göre tekrar bir statik ateşleme denenerek düzeltildiğinden emin olunur. Bu yanlışlar uçuş öncesi fark edilmezse görevin kaybına sebebiyet verebilir.

Adım adım yörüngeye: S20B4

S20 ve B4, SpaceX’in Starship programı içinde ürettiği test araçlarından biridir. Bu iki araç, güncel olarak en gelişmiş prototipler olmakla beraber Mart 2022 yılında yörüngeye gönderilmek için geliştiriliyorlar. Bu prototipler birbirini üstüne konulmuş halde yörüngeye gidecek olmakla beraber bu halde toplam ~120 metre yüksekliğe sahip. Bu tarih boyunca yeni bir rekor.

S20

S20, yörünge uçuşunda ikinci aşama olarak kullanılacak prototiptir. Starship olarak adlandırılan bu aşama aynı zamanda SpaceX’in operasyonel görevlerinde içinde yükü ve insanları barındıracak kısımdır. Starship, metan ve oksijen ile çalışan 3 adet deniz seviyesi ve 3 adet vakum raptor motoruna sahip olmakla beraber toplam ~52 metrelik bir yüksekliğe sahip.

Bu yönler dışında Starship oldukça yenilikçi bir yapıya sahip. Tamamen metalden üretilen dış yapısıyla birlikte ”flip maneuver” olarak adlandırılan bir iniş sistemine sahip. Bu iniş sistemi, Starship’in atmosfere yatay bir giriş yapıp daha sonrasında kanat ve motorları yardımıyla dikey bir hale gelmesi anlamına geliyor. Bu sayede SpaceX aracı inmesi için yavaşlatmak adına atmosferi kullanarak yakıt tasarrufu yapıyor ve yakıt ağırlığını azaltıyor.

SpaceX; S8 – S9 – S10 – S11 – S15 adlı prototipleri ile bu iniş sistemini kanıtlamış olmakla birlikte bu inişin ilk örneğini buradan izleyebilirsiniz.

B4

B4, yörünge uçuşunda ilk aşama olarak kullanılacak prototiptir. Superheavy olarak adlandırılan bu aşama aynı zamanda SpaceX’in operasyonel Starship’i uzaya taşıyacak kısımdır. Superheavy B4, metan ve oksijen ile çalışan 29 adet deniz seviyesi raptor motoruna sahip olmakla beraber toplam ~63 metrelik bir yüksekliğe sahip.

Bu yönler dışında Superheavy, tıpkı Starship gibi oldukça yenilikçi bir yapıya sahip. Tamamen metalden üretilen dış yapısıyla birlikte ”hızlı yeniden kullanılabilirlik” sistemine sahip olması planlanıyor. Superheavy henüz geliştirilme aşamasında olan bir plana göre Starship’i uzaya gönderdikten hemen sonra fırlatıldığı rampaya geri dönerek kule tarafından yakalanacak. Bu sayede şirket Falcon 9’lardaki gibi kurtarma masraf ve zaman kaybına maruz kalmadan Superheavy’yi hızlıca yeniden kullanabilecek.

SpaceX, henüz bu planı gerçeğe dökmemiş olmakla beraber B4 böyle bir inişi denemek yerine suya yumuşak bir iniş yapmaya çalışacak.

Starship S20 (üstte) ve Starship B4 (altta), 6 Ağustos 2021’de ilk defa birleştiriliyor. | Credit: SpaceX

Starship nedir?

Starship, SpaceX tarafından insanlığı Ay, Mars ve ötesine taşımak için geliştirilen bir süper ağır fırlatma roketidir. Şirket, Starship üzerinde 2010’dan bu yana çalışmakla birlikte ilk tanıtım 2016 yılında yapıldı. 2016 yılından bu yana 5’ten fazla kez tasarım değişikliğe uğrayan Starship; özellikle son 2 yıldır Texas’ın Boca Chica köyü yakınlarına kurulmuş bir tesiste aktif olarak geliştiriliyor ve test ediliyor.

Starship şuanda geliştirme aşamasında olmasına rağmen NASA’nın Artemis programı içerisinde astronotları Ay yüzeyine indirmek için seçilmiş durumda. En erken 2025 yılında olmakla beraber Starship, insanların Ay’a geri dönüşünde kritik bir rol oynacak.

Artemis programı haricinde Starship, SpaceX’in Mars planının temel taşını oluşturmakta. Söz konusu uzay aracı, Mars’ta kurulması planlanan üs Mars Base Alpha‘ya kargo ve astronotları taşıyacak.

Mars Base Alpha | Credit: SpaceX

ADEM EFE

SELAMLARRR