#

50 Yıl Aradan Sonra İnsanlık Tekrar Ay’a Gidiyor

NASA 50 yıl aradan sonra Ay’a insanlı bir uçuş planlıyor. Üstelik bu sefer Ay’a ayak basacak astronotlardan biri kadın diğeri ise siyahi… NASA, Artemis Projesi ile yıllar içinde uzay çağında çığır açacak yeni hedeflerini gerçekleştirmeyi planlıyor. Peki neymiş bu proje daha detaylı öğrenelim. 

Artemis Projesi Nedir?

Artemis programı hali hazırda devam eden bir İnsanlı Ay Projesi’dir

NASA, Artemis Projesi ile Ay’ın Güney kutbuna ilk kadın ve ilk siyahi insanı çıkarmayı hedefliyor. Ay’da daha fazla keşif yapmak, Ay yörüngesinde ve Ay’da kalıcı ve yaşanabilir bir uzay üssü kurmak da planlarının arasında. NASA’nın uzay çağında çığır açacak bu projesi ilerde Mars’a insanlı uçuş yapmak için de iyi bir adım olacak. Çünkü Ay’da veya çevresinde uzun vadeli bir üs, istasyon kurulduğunda daha sonra Mars da dahil olmak üzere daha uzaktaki gelecek görevler için kullanılabilir.


Projeye Neden Artemis İsmi Verildi?

Artemis, Ay’ın mitolojik Yunan tanrıçası ve Apollon’un ikiz kız kardeşidir. Bu nedenle, insanları 50 yıl önce Ay’a ilk götüren proje ile bağlantılıdır. Bu arada şu anda geliştirilmekte olan mürettebatlı uzay aracının ismi Orion’dur. Orion, gökyüzündeki en tanınmış takımyıldızlardan biridir. Klasik mitolojide ise Orion, Artemis’in av arkadaşıdır. 

İlk etapta planlanan üç tane görev belirlenmiştir. Bu üç görevde neler gerçekleşecek daha detaylı öğrenelim. Uçuşu önümüzdeki hafta olan Artemis 1’den başlayalım. 

Artemis 1

29 Ağustos 2022

Artemis-1 görevi aslında SLS ve Orion uzay aracının test uçuşu. Titreşim, radyasyon ve hızlanma gibi risklerin test edileceği bir uçuş olacak. Turuncu özel tasarım bir uçuş kıyafetinin içindeki manken hızlanma ve titreşimi test ederken, insan dokusuna çok benzeyen malzemeden yapılmış diğer iki manken, uzay uçuşunun en büyük risklerinden biri olan kozmik radyasyonu ölçecek. 
Orion uzay aracı, NASA’nın SLS adlı dev roketiyle Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılacak. 

SLS neredeyse 100 m boyunda, bir ana bölümden ve iki ilave roket iticisinden oluşuyor. Ayrıca 4 milyon kg itme gücü sağlayacak. NASA’ya göre dünyanın en güçlü roketi, derin uzaya diğer araçlardan daha fazla yük taşıyabilecek. Apollo’dan tanıdığımız çok güçlü Saturn-V den bile birçok yönden üstün bir sistemi var. SLS tamamen hazır bir şekilde rampada beklerken yaklaşık 2700 ton ağırlığında olacak ve bunun 2400 tonu sadece yakıt.. Yani kalkış izni verildiğinde inanılmaz bir güç açığa çıkacak.


Kalkış İzni Verildikten Sonrası…

Kalkış yapıldıktan yaklaşık 10 dakika içinde Dünya yörüngesine yerleşecek ve orada bir nevi park halinde olacak. Daha sonra her şey planlandığı gibi giderse artık Orion modülü ayrılacak ve Dünya’yı geride bırakarak Ay yörüngesine doğru yolculuğu başlayacak.

Orion, ilk önce önce Ay yörüngesinin 62 mil yukarısında olacak ve daha sonra da insanları taşımak için derecelenmemiş bir uzay aracına göre bir rekor olan 40.000 mil öteye ulaşmak için harekete geçecek. Tahminen 4 ila 6 hafta sürmesi beklenen görev süresinden sonra, paraşütlerle inişi yavaşlayan Orion, yolculuğunu Pasifik’teki San Diego kıyılarına iniş yaparak bitirecek.

Artemis 1’den Sonra Ne Olacak?

ARTEMİS 2

Bu, Artemis programı için planlanan ikinci görevdir. Yine SLS ve Orion aracı ile yapılacak görev, programın Ay yörüngesine gidecek ilk mürettebatlı uzay uçuşu olacak

SLS roketi tarafından uzaya fırlatıldıktan sonra Orion, 4 astronotu Ay yörüngesine taşıyacak. Bu da Apollo 17’den bu yana Dünya yörüngesinin ötesine geçen ilk insanlı uçuş olacak. Daha sonra Ay uçuşu tamamlanacak ve Dünya’ya geri dönülecek. Görev sekiz ila on gün arasında sürecek ve tabi yine birçok test yapılacak ve çeşitli veriler elde edilecek. 

Artemis 3

Ay’a yapılacak üçüncü görev, 1972’de Apollo 17’den bu yana ilk Ay inişi olacak.

Artemis 2 görevine dayanarak, Orion modülündeki 4 astronot Ay yörüngesinde 30 gün kalacak. İnsan iniş sistemi daha sonra 2 astronotu, daha önce insanlar tarafından ziyaret edilmeyen bir bölge olan Ay’ın güney kutbuna indirecek.

Astronotların yüzeyi keşfetmek için bir hafta geçirmeleri ve ilk olarak 1971’de Ay’da tespit edilen su buzunun örneklenmesi de dahil olmak üzere çeşitli bilimsel çalışmalar yapmaları bekleniyor.


NASA Neden 50 Yıldan Sonra Tekrar Ay’a Dönmek İstiyor?

O zamandan beri görevlerin çok yüksek maliyetli olması ve astronomların gözünü daha uzağa, başka gezegenlere dikmesinden dolayı yarım asır boyunca Ay’a bir daha gidilemedi. Ama şimdi o döneme göre daha fazla şey bilgi birikimi oluşu ve teknolojik olarak da büyük ölçüde geliştiği için NASA, bu ve sonraki görev serisinin Apollo döneminden daha stratejik olarak örnekler alabileceğini iddia ediyor.

Ay’da suyun keşfi ve nadir minerallerin potansiyel yatakları hem bilimsel hem de ekonomik keşif için umut vaat ediyor.